شەست ساڵ لە قوتابخانەی بارزانیدا
نووسینی: فازڵ میرانی
نووسین دەربارەی خۆم بۆ من کارێکی ئەستەم نییە، بەڵام سەختییەکە لەوەدایە کە دەربارەی ئەو کەسایەتییە بنووسم کە بەستراوەتەوە بە چەق و لایەن هەموو کایەکانی ژیانم، کە ئەویش (بارزانی)یە؛ بارزانی وەک سەرکردە و وەک مرۆڤ. ئەگەر بمەوێت بنووسم -کە پێشتریش نووسیومە- هەست بە دوو دڵەڕاوکێ دەکەم: یەکەمیان ئەوەی کە نەبادا لە نووسینەکانمدا مافی تەواوی ئەو گەورەیی و شکۆیە و قوتابخانەی خەباتەم نەدابێت، دووەمیشیان ئەوەی کە نووسینەکەم بەلای خۆمدا بشکێتەوە و جۆرێک لە خۆهەڵکێشانی لێ بخوێنرێتەوە (پەنا بە خودا).
پردی یادەوەری بۆ من و بۆ کەسانی دیکەش، پردێکی ئارامە؛ لە سەرەتاوە تا کۆتایی و لە تەواوی ڕێگاکەشدا.
ئارامە، چونکە دوای ئیمان و باوەڕ بە خودا، یەکەم هەنگاو بە هەڵبژاردنی ڕێگاکە دەستیپێکرد؛ ڕێبازی خەبات. وەک گەنجێک، هاوشێوەی ئەوانەی پێش خۆم و نەوەی خۆم و ئەوانەی دوای خۆشم، بڕیارمان دا لەگەڵ مستەفا بارزانی بین. چ ڕەمزێک لە ڕەمزەکانی مێژووی نەتەوەکەمان وەک ڕەمزییەت و شکۆی ئەو هەیە؟ چ لە ژیاندا و چ لە دوای کۆچی دوایی، لە خەبات و قارەمانێتیدا، لەو فیکرەی کە لەنێوان زانستە ئاینی و کۆمەڵایەتی و سیاسییەکاندا کۆی کردبووەوە.
دەستکەوتەکانی زیاتر لە موعجیزە دەچوون تا کارێکی ئاسایی؛ کاریگەرییەکی هەبوو بێ ئەوەی خۆی بسەپێنێت، لەخۆبوردووییەک بێ ئەوەی چاوەڕێی پیاهەڵدان بێت، خۆبەختکردنێک لەپێناو نەتەوە و مافدا، وێڕای پارێزگاری و دەستپاکییەکی بێوێنە.
شەست ساڵ، بە مانگ و هەفتە و ڕۆژ و کاتژمێرەکانییەوە، لەنێوان پەروەردەی فیکری و سەنگەر و چەک و هاوڕێیەتی خەباتدا؛ لەنێوان کوردستان و دەربەدەریدا. لەسەر مێزی هەماهەنگی سیاسی و دانوستانەوە تاوەکو دۆسیە و ئەرکە سەربازی و سیاسییەکان، تا دەگاتە ژیانی نزیک لەناو کۆمەڵگەی شۆڕش و کۆمەڵگەی گەورەتردا. وەک پێشمەرگەیەک لەناو ئەم پارتەدا کە ڕەمزەکەی مستەفا بارزانی بوو، لەپێناو نەتەوەکەی و دۆزی گەلەکەمان و گەلانی دیکەشدا.
ئەم هەڵبژاردنە و ئەم ئەرک و کارانە، نەدەگەیشتنە سەرکەوتن و بەردەوامی ئەگەر بە فەزڵی خودا و ڕاستگۆیی بارزانی نەبووایە.
نازانم نەوەیەک کە ئەو ڕۆژانەی نەبینیوە، چۆن دەتوانێت لە قەبارەی ئەو تەحەدییانە تێبگات کە تەنانەت نزیکبوونەوە لێیان مەترسی بوو، بەڵام بارزانی ئەو وزە و پاڵنەرەی بەخشین کە تاوەکو ئەمڕۆش ڕێڕەوی جوڵەکانمان بەرەو ئاراستە دروستەکە دیاری دەکات.
من لە سایەی سیستەمی پاشایەتیدا ژیام، دواتر کۆماریی سەربازی، وەک کەسانی دیکە ڕاستییەکانمان بە وردترین وردەکارییەوە دەبینی؛ کوێریی دەسەڵاتداران و بینایی و تێڕوانینی قووڵی بارزانیمان دەبینی، بێ هیچ دوودڵییەک لەو تێگەیشتین کە ڕۆڵی داواکراومان چییە و بەرەو ڕووی هەنگاومان نا.
بارزانی فەزایەکی بۆ لۆژیکێک خوڵقاند کە دەبێت هەبێت و ڕاست بێت؛ بۆی دەرخستین کە تەسلیمبوون بەو لۆژیکەی ئەوان دەیانەوێت بەسەرماندا بسەپێنن، پەکخستنی ئەقڵی سەلیمە. بۆیە ئێمە ڕاستگۆیی و دروستیی بارزانیمان هەڵبژارد، هەموو ئەو کەسانەی لەسەر ڕێبازی ئەو دەڕۆین، کارمان کرد بۆ گۆڕینی ئەو شکستەی ئەوان بۆمانیان بڕیار دابوو بۆ سەرکەوتن، لە گەمارۆوە بۆ کرانەوە و لە نەمانەوە بۆ مانەوە.
ئێمە بەر لەوەی بە چەک ڕووبەڕوویان ببینەوە، بە فیکر و بە خۆڕاگری و بە گۆڕینی فیکر بۆ واقیع بەرەنگارییان بووینەوە.
شەست ساڵ، گەواهیدان بەسەر هەر کارێک کە ویستی گەلەکەمان لەناو ببات و گەواهیدان بەسەر هەر هەڵوێستێکی مەردانە کە لەپێناو نەتەوەکەماندا تۆمار کرا.
گەواهیدان بەسەر دوو شۆڕش و ڕاپەڕینێک، بەسەر ساڵانێک لە هەوڵی بێوچان، کە تێیدا ئازار و مەینەتی ببووە بەرهەمی ڕۆژانە و کەڵەکەبووی ساڵان.
کارکردن لە هەموو ئاراستەکان بۆ پاراستنی پڕۆژەکە لە لەناوچوون یان پیسبوون. شەست ساڵ کە تێیدا شەهیدان و برینداران، و دڵسۆزان و شەرەفمەندان کۆچیان کرد، و تێیدا زۆردار و خوێنڕێژەکان لەناوچوون. ڕژێمەکان گۆڕان و هاوسەنگییەکان تێکچوون، بەڵام دەستکەوتەکانی بارزانی پارچە بە پارچە بونیاد نران؛ کەرەستەی بونیادنانەکەش: مرۆڤ، خاک، ئیمان و قوربانیدان بوو.
شەست ساڵ و وێنەی شەهیدان و برینداران، وێنەی قوربانیانی ئەو تاوانانەی دژمان ئەنجام دران لە هەردوو دیوی ڕێگاکەدا دەبینرێن؛ پیاوان و ژنان، منداڵان و گەنجان، کە لەنێویاندا جوتیار و پزیشک، شاعیر و نووسەر و ڕۆژنامەنووس، مامۆستا و میوزیکسیان هەبوون. لە هەموو ئاین و مەزهەب و نەتەوەیەک؛ ئەوان وەک ڕووبارێکن کە لە ئازادییەوە هەڵدەقوڵێن و دەڕژێنەوە ناو ئازادی.
شەست ساڵ، گەواهیدان لە گۆڕانکارییەکان و چوون و هاتنەکان بۆ ئەوەی وەفادار بین بۆ ئەو بەڵێنانەی بارزانی بە نەتەوەکەی دابوو.
دەنووسم و قەرەباڵغی یادەوەرییەکان ڕێکخستنیان ئەستەمە، هەر ناوێک تێیدا دەبێتە جێی شانازی و هەندێک ناویش شوێنی خۆیان لە گلەیی و هەندێکی تریش لە حسابێکی درێژخایەندا لەبەردەم خودا و مێژووی دادپەروەردا هەڵکۆڵیوە.
کاتێک دەنووسم، مافی ئەوە بە خۆم دەدەم کە لەبارەی نەوەیەکی تەواو بنووسم کە باوەڕیان بە کوردستان و بارزانی هەبوو و بە وەفاداری و بە کردەوە نەک تەنها قسە لەسەری مانەوە.
با خوێنەریش لێم ببورێت ئەگەر دەربارەی خۆم دواوم، چونکە ئەوە تەنها لەبەر ئەوەیە کە من یەکێکم لە شایەتحاڵەکانی قۆناغێک کە مێژوو و ئێستای دروست کرد؛ دەکرا دۆخەکە زۆر لەوە باشتر بێت ئەگەر ململانێی نێوان "خێر و شەڕ" حوکمی ئەو شەڕەی نەکردایە کە لەنێوان ئێمە و ئەوانەدا بوو کە دەیانویست ئێمە نەمێنین.